Trung Quốc thiếu mặn nồng, Triều Tiên nghỉ chơi

Sự kiện một ngôi sao bóng rổ Mỹ tới thăm Triều Tiên và được đón tiếp nồng hậu không chỉ cho thấy động thái mới giữa Mỹ - Triều Tiên mà còn phản ánh về mối quan hệ khác, mối quan hệ ngày càng trở nên lạnh nhạt giữa Triều Tiên và Trung Quốc.

Theo tác giả Walter Russel Mead trên trang The American Interest, con đường "ngoại giao bóng rổ" có thể chưa chắc đã thành công nhưng có vẻ như có một yếu tố khác đang "nhào nặn" lại chính sách ngoại giao của Triều Tiên; đó là: Trung Quốc tỏ ra do dự về quan hệ đồng minh với Bình Nhưỡng. 

Trong bài viết có tiêu đề "Trung Quốc nên từ bỏ Triều Tiên", Deng Yuwen, phó tổng biên tập tạp chí Đảng Cộng sản của Trung Quốc lập luận rằng Bắc Kinh nên xem xét lại mối quan hệ đồng minh với Bình Nhưỡng. Theo bài báo này, Triều Tiên đã mất đi giá trị của mình với tư cách là đồng minh của Trung Quốc về mặt địa lý - chính trị; chính quyền của Kim Jong Un đang bên bờ vực sụp đổ và Triều Tiên có thể đẩy vũ khí hạt nhân của mình sang Trung Quốc. Vì thế, ông Deng đề xuất Trung Quốc từ bỏ gánh nặng này bằng cách ủng hộ một bán đảo Triều Tiên thống nhất. 

Khi cựu huyền thoại bóng rổ giải NBA (Mỹ) Dennis Rodman về nước sau chuyến đi vừa qua tới Triều Tiên, ông đã đề xuất rằng có thể sử dụng "ngoại giao bóng rổ" để kết nối Triều Tiên và Mỹ. Phát biểu trong một cuộc phỏng vấn, ông Robman cho rằng cả Tổng thống Mỹ Barack Obama và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un đều yêu thích bóng rổ, vì thế "chúng ta hãy bắt đầu từ đây".

Cựu ngôi sao bóng rổ Mỹ Dennis Rodman (ngoài cùng bên phải) gặp gỡ nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un và vợ Kim Jong Un, Ri Sol Ju tại Bình Nhưỡng.

"Đưa bán đảo Triều Tiên tới sự thống nhất có thể giúp làm suy yếu mối quan hệ đồng minh chiến lược giữa Washington, Tokyo và Seoul; làm giảm sức ép về địa lý - chính trị của khu vực Đông Bắc Á đối với Trung Quốc và có tác dụng giúp giải quyết vấn đề Đài Loan", ông Deng viết.

Ông Deng không phải là nhân vật duy nhất ở Trung Quốc kêu gọi bỏ rơi Triều Tiên. Tâm lý chống Triều Tiên đã dâng cao ở Trung Quốc sau khi Bình Nhưỡng thực hiện vụ thử hạt nhân hồi tháng trước. Người Trung Quốc đã tổ chức biểu tình ở nhiều nơi để phản đối hành động này của Triều Tiên. Trong khi đó, Tổng bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc Tập Cận Bình thậm chí còn tuyên bố rằng chính quyền nước này sẽ có các chính sách mới đối với Triều Tiên. Như vậy, Triều Tiên có lí do để lo ngại về sự ủng hộ của Trung Quốc đối với mình. 

Điều làm Bình Nhưỡng lo sợ là Trung Quốc đang dần chuyển đối tác chính trên bán đảo Triều Tiên từ Triều Tiên sang Hàn Quốc. Trung Quốc đã có một bước đi quan trọng về mặt an ninh và ngoại giao khi đề nghị làm trung gian cho tiến trình thống nhất Triều Tiên dần dần để đổi lấy việc Mỹ sẽ không tăng quân số ở Hàn Quốc. Đây cũng là một đề xuất mà Hoa Kỳ rất khó có lí do để phản đối. 

Động thái này của Trung Quốc cho thấy triển vọng trong tương lai bán đảo Triều Tiên sẽ thống nhất và có mối quan hệ chặt chẽ với Bắc Kinh. Khi đó, Nhật Bản sẽ là mục tiêu duy nhất của Trung Quốc và sẽ bị bỏ lại phía sau trên "bàn cờ" Đông Bắc Á. Có lẽ Trung Quốc dùng đề xuất này đề gửi một thông điệp tới Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe rằng nếu ông tiếp tục luận điệu cứng rắn của mình thì viễn cảnh tồi tệ đang chờ đợi ông ở phía trước. 

TÙNG LÂM